सोमबार, कार्तिक १० गते २०८३

जहाँ अराजकता हुन्छ, त्यहाँ तानाशाही जन्मिन्छः प्लेटो


फाल्गुण १५, २०८१ बिहीबार
जहाँ अराजकता हुन्छ, त्यहाँ तानाशाही जन्मिन्छः प्लेटो

ग्रीसका प्राचीन दार्शनिक प्लेटो प्रसिद्ध गुरु सोक्रेटिस (सुकरात) का चेला र अर्का प्रसिद्ध दार्शनिक एरिस्टोटलका गुरु हुन् । उनको यकिन जीवनकाल कहिले हो, भन्न नसकिए पनि इशापूर्व ४२८ देखि ३४७ को बीच भएको वैज्ञानिक अनुमान छ ।
यिनी पश्चिमी जगतको पहिलो शिक्षण संस्था (प्रतिष्ठान) एथेन्स शहरमा स्थापना गर्ने इतिहासपुरुष हुन् । दर्शनशास्त्रका संस्थापक तथा गणराज्य र कानुनका पनि अधिष्ठाता प्लेटो आजका धेरै ज्ञानका विधाहरूका अग्रणी वा संस्थापक हुन् । यिनका कालजयी र वैज्ञानिक दृष्टिकोण आज पनि त्यत्तिनै स्मरणीय छन् । यिनले इटली, सिसली, इजिप्टको भ्रमण गरेको तथ्य प्राप्त आधारबाट देखिन्छ भन्छन् ।
यिनको निधन कसरी भयो भन्ने प्रश्नमा पनि मतैक्यता देखिन्न । कसैले भनेका छन्, आफ्नै ओछ्यानमा कुनै युवतीको बाँसुरी वादन सुन्दासुन्दै उनको भुसुक्क निधन भयो । कसैले कुनै बिहा भोजका बेला भएको बताएका छन् भने धेरैजसोले उनको निधन उनकै ओछ्यानमा आकष्मिक रुपमा भयो भनेका छन् ।